Historie

Honderdvijfentwintig jaar christelijk onderwijs in Loppersum. Voor sommigen heel gewoon, voor anderen iets heel bijzonders. Zij vragen zich wellicht het hoe en waarom af.

Met het stellen van deze vraag rol je vaak van het een in het ander. Het beantwoorden van die vraag is daarom ook niet zo eenvoudig. Want net als de maatschappij is het onderwijs ook steeds in beweging. Kijk maar naar de afgelopen jaren. De ene maatregel is nog niet ingevoerd of de andere staat al weer voor de deur. Uiteraard is de vorming van het kind belangrijk. Die dient centraal te staan.

Of onze voorouders dat ook zo hebben gezien is moeilijk te achterhalen. Wat ze wel zagen was dat hun kinderen op de openbare lagere school zaken werden onthouden, die zij wezenlijk vonden.

Het begin

In de 19e eeuw had de overheid het alleenrecht op het stichten van scholen en bepaalde het karakter en zo mocht de onderwijzer geen leerstellig onderwijs geven.

In 1848 kwam aan dat alleenrecht een einde. De grondwet van dat jaar bepaalde, dat het geven van onderwijs vrij was, mits je het zelf betaalde. Een mogelijkheid tot subsidie door provincie of gemeente werd verworpen door de Tweede Kamer.

In Loppersum was er voor 1851 een lokaaltje waar school werd gegeven en die stond boven op de wierde aan het Kerkpad in Loppersum. Na 1851 is daar een tweede lokaal bijgekomen.

Begin 1894 was er op voorstel van de toenmalige kerkenraad van Loppersum een bijeenkomst om te kijken of een school in Loppersum tot de mogelijkheden kon behoren. Echter door omstandigheden wordt het ophalen van gelden gestaakt. De reden daarvoor is niet meer te achterhalen. Er werd met geen woord over gesproken in de notulen van die bijeenkomsten.

Een half jaar later is de situatie weer geheel anders. Op 4 september 1894 werd besloten tot het stichten van een christelijke school.

  1. Contract opmaken tussen Hugo Bos en de schoolcommissie over de afstand van grond in bruikleen, Wirdumerweg, waarop de school gebouwd kon worden.
  2. Benoemingsbrief Arend Pilon tot hoofdmeester voor een salaris van f. 700,- per jaar.
  3. Statuten en Huishoudelijk Reglement voor de Vereniging opmaken.
  4. Architect Tilbusscher uit Middelstum maakte bestek en tekening en op 14 september 1894 werd dat goedgekeurd. De aanbesteding kon beginnen.

Aannemer B.Jansen uit Middelstum (was er dan geen architect en aannemer in Loppersum te vinden?) mocht de school bouwen voor een bedrag van f. 2.122,- Het verven moest verdeeld worden onder de Lopster ververs. Op de gaanderij van de gereformeerde Kerk te Loppersum kwamen ze bijeen om in te schrijven. Het werd gegund aan Jakob v.d. Molen voor een bedrag van f. 95,-.

De school wordt geopend op 30 november 1894.

Rehoboth, nu jeugdcentrum Flits

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Loppersum krijgen daarvoor een uitnodiging, maar sturen een officiële brief dat zij afzien van de uitnodiging. De reden laat zich uiteraard raden.

Terugziend kunnen we constateren dat de christelijke school voor al die mensen die erbij betrokken waren een geloofsdaad was, maar dat hen ook niets menselijks vreemd was. Bij de beoordeling over hen zullen we ook nooit mogen vergeten, dat ze mensen van hun tijd waren. Zij losten hun problemen op naar hun zienswijze. Wij zouden dat nu wellicht op een andere manier doen.

School door de jaren heen

Op 2 december 1919 wordt aan de ledenvergadering voorgesteld een nieuwe school te bouwen. Dat is de tijd dat de financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs voor de deur staat. Deze gelijkstelling gaat uiteindelijk in 1920 van start. In 1919 blijkt dat er gebrek aan ruimte is. Er moet bijgebouwd worden. De heer Van Hoorn wordt gevraagd als architect en hij komt al na een maand met gegevens. Echter de nieuwbouw kan pas doorgaan als de financiële gelijkstelling een feit is. In maart 1920 is er weer een grote toeloop van kinderen. Het schoolbestuur staat het water tot de lippen en stelt voor de consistorie van de kerk te gebruiken, maar dat wordt afgestemd. Een probleem is geboren en ze moeten roeien met de riemen die ze hebben.

Er komt een bouwcommissie die in november 1920 met een voorstel komt. De weduwe Kremer heeft een open terrein in de lijn van het Groene Kruisgebouw. Men sprak toen nog niet over de Wirdumerweg, maar het was het terrein waar nu nog de v.m. school Roemte staat en door de ouderen “Kremerland”werd genoemd.

Voor f. 200,- per are kon het land gekocht worden. Maar schijn bedriegt, want toenmalig meester Pilon wilde aan de lagere school ook een ULO verbinden. Er moest dus meer grond gekocht worden. Er werd met de omgeving van Loppersum overlegd en alle buurdorpen gingen meedoen, behalve ’t Zandt. Er werd wel doorgezet en zo werd in de vergadering van 7 februari 1921 besloten dat er ook een ULO-school bij kwam.

In januari 1922 vallen er twee belangrijke beslissingen: de Kroon geeft toestemming om de school te mogen bouwen, en het schoolbestuur besluit om op de school het opschrift te plaatsen: “School met den Bijbel”.

De school kan gebouwd worden en de gunning is aan de gebr. Stamhuis uit Loppersum. Op 1 september 1922 werd de school officieel geopend met een feest voor jong en oud. Wederom zonder het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Loppersum. Wel gingen de kinderen en belangstellenden in optocht van de oude naar de nieuwe school en zij zongen voor de nieuwe school: “In naam van Oranje doe open de poort. Wij vragen verblijd nu doe open de poort”.

Zo verstrijken de jaren, maar in 1927 wordt er geklaagd, dat de ouders schijnbaar niet zoveel belang hadden om hun kinderen naar de ULO te sturen. Er waren toen slecht 35 leerlingen. Voor de lagere school was dit niet het geval. Dat was steeds boven de 120 leerlingen.

Het schoolgebouw aan de Wirdumerweg

Later was er een goede aanwas van ULO-leerlingen. In 1931 moest er worden uitgebreid om alle leerlingen op een fatsoenlijke manier te kunnen herbergen. Pas in 1937 kwam er een lokaal bij en kon er weer goed les worden gegeven.

Zo komen we bij de aller-moeilijkste jaren in het bestaan van de Vereniging. We schrijven 1939. Het hoofd der school stuurde toen een leerling van school wegens het dragen van een NSB-speldje.

Rond diezelfde tijd werd gymnastiek een verplicht vak voor de scholen. De gemeente benoemde een gymnastiekleraar MO, maar wel voor beide ULO-scholen. Daar kon het Bestuur zich niet in vinden. Weer een besluit in die tijd.

In de oorlogstijd waren er allerlei schermutselingen tussen het schoolbestuur en de officiële organen in Nederland. Scholen uit de omgeving gaan veel meer met elkaar overleggen om zo een vuist te maken tegen allerlei opgelegde taken door de bezetter.

Na de oorlog werden eerst alle gebouwen grondig schoongemaakt en op 16 juni 1945 werden de lessen weer hervat.

Echter ook de kerkelijke strijd in 1944 tussen de Gereformeerden synodaal en Gereformeerden vrijgemaakt had grote invloed op de gang van zaken.

Kleuterschool ‘Marijke’

Basisonderwijs

En dan zijn we met een grote stap aanbeland in 1985. De samenvoeging van kleuteronderwijs en lageronderwijs tot basisonderwijs. Een hele verandering waar velen erg aan moesten wennen. De leerlingen moesten allemaal onder een dak komen, want dat had de wetgever zo bepaald. Aan de Wirdumerweg in Loppersum werd de school uitgebreid voor een bedrag van f.262.395,-. Wat een verschil met de stichting indertijd van de eerste school in 1894.

Als je nu denkt dat deze school zich jarenlang in dit nieuwe jasje zou vertonen, die heeft het helemaal mis. Scholen die ouder waren dan 40 jaar, moesten aangepast worden aan de toen geldende onderwijsnormen.

De school aan de Wirdumerweg moest helemaal gerenoveerd worden en dat kostte rond f. 600.000,-. De buitenkant bleef gelijk met het opschrift ROEMTE, maar de binnenkant werd geheel gewijzigd.

Maar hoe mooi deze vernieuwingen ook waren, op het gebied van de MAVO-school waren er weer andere ontwikkelingen. De MAVO-school sneuvelde in die dagen en dat was voor Loppersum en omgeving een behoorlijke aderlating.

Dr. H. Bavinck Ulo

In de jaren 90 nam de verdunning van scholen steeds meer toe door het kleiner worden van de gezinnen. Ook de leegloop van het platteland was een oorzaak voor de plattelandsscholen van de Vereniging. De MAVO was al gesneuveld.

De Besturenraad in Den Haag gaf het advies om zoveel mogelijk samenwerking te zoeken in de regio om zo de problemen het hoofd te kunnen bieden.

Er werd gekoerst op meer samenwerking en niet direct op fusies. In 1991 kwamen alle schoolbesturen van de gemeente Loppersum bij elkaar om over deze zaken te spreken. Een heel vrijblijvende bijeenkomst dat niet direct iets opleverde. Het was ook niet zo gemakkelijk om bestuurlijke bevoegdheden zomaar af te geven. Een fenomeen dat vaak voorkomt in dit soort processen.

Uiteindelijk kwam men na een aantal jaren tot de conclusie, dat er wel iets moest gebeuren. Een fusie van alle christelijke scholen in de gemeente Loppersum, maar dat was ook nog niet groot genoeg. Regionaal was het eindresultaat. Een goede zaak, maar achteraf regeren kan iedereen. Stichting Noordkwartier was geboren.

En dan komt de problematiek van de aardbevingen. In 2012 de eerste flinke in Huizinge. Basisschool “Roemte” was daar ook het slachtoffer van. Uiteindelijk was het niet meer verantwoord om nog les te geven in de school.

Er moest naar een oplossing worden gezocht. Dat ging in samenwerking met de gemeente Loppersum, die eenzelfde situatie had voor de openbare Prinses Beatrixschool. Samen is er een aardbevingsbestendige school gerealiseerd op een van de sportvelden op het sportveldencomplex aan de Bosweg in Loppersum.

Het tijdelijk schoolgebouw aan de Bosweg

Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een gezamenlijke school op de oude plaats van de Prinses Beatrixschool. Geen sinecure overigens, want het moest een aardbevingsbestendige school worden en daar is overleg voor nodig met vele instanties en het kost de nodige gelden.

In 2018 is begonnen met de bouw van het nieuwe kindcentrum aan de Schoolstraat. Op 25 juni 2019 is het gebouw officieel geopend en is het dorp Loppersum up-to-date wat het basisonderwijs betreft.

Het nieuwe kindcentrum aan de Schoolstraat

Wellicht de laatste keer?

Het is inmiddels 25 jaar geleden, dat er specifiek aandacht is besteed aan het ontstaan en het reilen van zeilen van de scholen over een periode van 100 jaar. Nu 25 jaar later, is het van groot belang dat er weer aandacht wordt besteed aan dit reilen en zeilen. Een 125-jarig bestaan is echt wel iets om te vieren!

Het is wellicht de laatste keer dat dit in deze schoolvorm nog kan; die kans mogen we ons niet laten ontglippen. Het is niet onze bedoeling om er een groot feest met artiesten van te maken. De reünie moet een feest van Ontmoeting worden, waarbij oud-leerlingen, meesters, juffen en leraren met elkaar kunnen praten en herinneringen ophalen. Ook moet het mogelijk zijn om in het dorp de oude vertrouwde plekjes op te zoeken.

Graag tot ziens op 21 september!

Meld je nu aan

Voor de reünie op 21 september